بریتنی اسپیرز و کوین

روند پیشرفت مایکل ادامه پیدا کرد تا جایی که در سال ۱۹۷۲ به موفقیت بزرگی دست یافت و با آلبوم "گات تو بی در" به عنوان بهترین تک خوان انتخاب شد. ولی در همین سال بود که گروه جکسون فایو از هم پاشید.در سال ۱۹۷۶ بود که باز هم مایکل به کمک برادرانش گروهی جدید به نام جکسون را تشکیل داد و از موتان جدا شدند و با کمپانی اپیک قرار دادی امضاء کردند.مایکل در سال ۱۹۷۸ در فیلم موزیکالی به نام "د وایز" ایفای نقش کرد واین باعث شد که مایکل در دنیای موسیقی بیشتر مشهور شود. مایکل در سال ۱۹۷۸ اولین آلبوم سولوی خود به نام "آف د وال" را ارائه داد که مایکل در آن از صدای جدید خود بهره گرفت و به فروش نزدیک به ۱۱ میلیون دست یافت و در اروپا و امریکا در صدر پر فروشترین آلبومها قرار گرفت وجوایز زیادی به خود اختصاص داد. از معروفترین آهنگهای این آلبوم میتوان به "دونت استاپ تیل یو گت اناف" اشاره کرد که جایزهُ گرمی را نیز به خود اختصاص داد. روند پیشرفت مایکل ادامه یافت و مایکل در سال ۱۹۸۲ با بیرون دادن آلبوم تیریلر به یک خوانندهُ بین المللی با شهرت جهانی تبدیل شد و این آلبوم با گرفتن ۸ جایزهُ گرامی و فروش 52 میلیون کپی٫ رکورد پر جایزه ترین و پر فروش ترین آلبوم را برای همیشه به خود اختصاص داد.از معروفترین آهنگهای این آلبوم میتوان به ترانه های "بیلی جین و تریلر و بیت ات" اشاره کرد که ویدئوی اینها به علت سبک جدیدی که در آنها به کار رفته بود شهرت و فروش زیادی پیدا کرد و جزو اولین ویدیوی سیاها پوستان شد که حق پخش بزرگترین شبکه موزیک آمریکا MTV را بدست آورد. مایکل به چنان محبوبیتی رسیده بود که حتی پپسی بزرگترین قاردادش را با وی امضا کرد قرار دادی معادل با 15 میلیون دلار! مایکل در سال ۱۹۸۵ آهنگی به نام "وی آر د وورد" را که هنرمندان دیگری نیز با او همکاری داشتند ارائه داد و این آهنگ را امریکا برای افریقا اعلام کرد و تمام درآمد حاصل از فروش آن که بیش از 60 میلیون دلار! شد را به امور خیریه اختصاص داد.او در سال ۱۹۸۶ در یک فیلم به نام کاپیتان "ای او" نیز نقش آفرینی کرد این فیلم به طریقهُ سه بعدی پخش شد.مایکل در سال ۱۹۸۷ باز هم آلبومی جدید به نام "بد" را به بازار داد.این آلبوم از نظر صمعی و بصری سبک جدید و متفاوت با کارهای قبلی خودش داشت. ( باید خاطر نشان کرد که آلبوم بد مایکل جکسون تنها آلبومی در تاریخ است که 6 آهنگ شماره یک داشت!) مایکل در سال ۱۹۸۷ تور سولوی خود را به نام بد آغاز کرد و کنسرتهای زیادی در نقاط مختلف جهان داد که این تور به پر فروش ترین و پر بیننده ترین تور موسیقی تبدیل گشت بعدها خود مایکل دو بار رکورد خود را می شکند.

مایکل در سال ۱۹۹۱ آلبوم "دنجورس" خود که در آن از سبکهای "تکنو و پاپ" استفاده شده بود به بازار ارائه کرد و برای تبلیغ آلبوم خود تورهای دنجروس را آغاز کرد که این تور نیز با وجود اینکه بدلیل اتفاقات بعدی ناقص ماند ولی باز هم به پر بیننده ترین و پر فروش ترین تور موسیقی زمانش تبدیل گردید. در این تور از تکنولوزی لیزر استفاده شده بود! در۲۴ آگوست سال ۱۹۹۳ و درست هنگامی که مایکل مشغول انجام تورهایش بود یک اتفاق غیر منتظره افتاد و یک پسر بچهُ ۱۳ ساله مایکل را متهم به سوء استفادهُ جنسی کرد. این پرونده بعد از ۶ ماه مذاکرات طرفین دعوی و همچنین به علت تطبیق نداشتن اظهارات کودک با عکسهایی که از نقاط بدن مایکل گرفته شده بود در سال ۱۹۹۴ بسته شد.مایکل در سال ۱۹۹۴ اولین ازدواجش را با "لیزا ماریا پرسلی" دختر خوانندهُ معروف امریکایی "الویس پرسلی" جشن گرفت.ولی این ازدواج بعد از ۱۹ ماه به جدایی انجامید.مایکل در سال ۱۹۹۵ آلبوم جدیدش را به نام "هیستوری" ارائه داد.که این آلبوم در ۲ پکیج به بازار عرضه شد. که یکی از آنها دارای ترانه های جدید و دیگری منتخبی از بهترین ترانه های قبلی مایکل بود. این آلبوم با استقبال زیادی روبرو شد.مایکل در سال ۱۹۹۶ و ۱۹۹۷ تورهای هیستوری خود را آغاز کرد. مایکل در سال ۱۹۹۶ در حالی که برای یکی از کنسرتهایش به استرالیا رفته بود با یک پرستار ۳۷ ساله به نام "دبی رو" ازدواج کرد.مایکل از ازدواج دوم خود دو فرزند به نام پرینس متولد سال ۱۹۹۷ و پاریس متولد سال ۱۹۹۸ دارد. مایکل در سال ۱۹۹۶ یک فیلم ۴۰ دقیقه ای به نام "گوست" که کارگردانی و جلوه های ویژهُ آن بر عهدهُ "استان وینیستون" بود ارائه داد.او در سال ۱۹۹۷ آلبوم "بلاد آن د دنس فلور" که دارای چند ترانهُ جدید و همچنین رمیکسی از ترانه های هیستوری بود بیرون داد.مایکل در سال ۱۹۹۹ از همسر دوم خود "دبی رو" نیز جدا شد.او در سال ۲۰۰۱ آلبوم جدید دیگری به نام "اینونسیبل" را به بازار داد. او همچنین در ۷ و ۱۰ سپتامبر سی مین فعالیت هنری خود را در طی دو برنامه و با حضور هنرمندان معروفی در نیویرک جشن گرفت. مایکل در همان سال ۲۰۰۱ و بعد از حملات تروریستی به برجهای دوقلو در امریکا آهنگ "وات مور کن آی گیو" را به همراه هنرمندان دیگری اجرا و آن را به قربانیان تقدیم کرد.در اوایل سال ۲۰۰۳ یک خبرنگار انگلیسی یک برنامهُ مستند به نام "زیستن با مایکل جکسون" که در آن زندگی خصوصی مایکل را به تصویر کشیده بود٫ پخش کرد. ولی مایکل از دیدن این فیلم به علت وارونه نشان دادن رفتارش بسیار خشمگین شد و بشیر را یک خیانتکار خطاب کرد.

در اواخر نوامبر سال ۲۰۰۳ و درست در روزی که آلبوم "نامبر وان" مایکل که منتخبی از بهترین ترانه های قبلی مایکل بود٫ قرار شد منتشر شود مجدداُ یک پسر بچهُ ۱۴ ساله با اتهام جدید کودک آزاری جلو آمد. مایکل در اولین جلسهُ دادگاه که در ماه ژانویهُ ۲۰۰۴ برگزار شد خود را بیگناه اعلام کرد. این دادگاه که وقایع آن بسیار مفصل است سرانجام به بی گناه مایکل جکسون رای داد. البته در طول دادگاه و در کل در طول زندگی هنری آقای جکسون مطبوعات که او آنها را با نام تبلویدها نام می برد بیشترین آزار را به او رساندند. جکسون درست بعد از اعلان رای دادگاه حدود چندین هفته از دید رسانه ها مخفی شد و بعده ها اعلام شد که توسط شاهزاده بحرین به کشورش دعوت شده. با سرمایه گذاری پادشاه بحرین و در استودیوی آن یک سینگل از مایکل ضبط خواهد شده که خوانندگان بزرگی چون ماریا کری و ... در آن شرکت میکنند قرار است که عواید آن به نفع طوفان زدگان کاترینا اختصاص یابد.مایکل بعد از دبی و بحرین به انگلستان سفر کرده و مورد استقبال هواداران خود واقع شده است. دربارهُ شایعات سفید شدن مایکل نیز طبق گفته خود آقای جکسون باید گفت که وی بر اثر یک عارضهُ پوستی به نام "ویتیلایگو" رنگ دانه های پوستش به مرور زمان رنگ خود را از دست داده وسفید به نظر میرسد و یکی از دلایل اصلی مایکل از گریم نیز برای از بین بردن لکه هایی است که در اثر این بیماری روی پوست ایجاد میشود. مایکل به علت این عارضه پوستی نمیتواند در مقابل تابش مستقیم نور خورشید قرار بگیرد(به علت سرطان زا بودن این بیماری در مقابل نور آفتاب) به همین خاطر همیشه از ماسک٫ کلاه٫ عینک و گاهی از چتر استفاده میکند. یکی دیگر از شایعات پشت سر مایکل کاهش سرمایه وی به طرز چشمگیر بوده و حتی شایعه گرده بودند که یک تابلو 2 میلیون دلاری را که از یک حراجی تهیه کرده بوده پس فرستاده برای این دسته از افراد باید بگویم که مایکل دارنده سهام زیادی از سونی میوزیک ٫دارنده کمپانیهای ام جی جی و میجاک٬دارنده مدرک پی اچ دی و موسسات خیریه و همچنین دارای حق پخش تمامی آهنگ های بیتلز است و همان طور که میدانید هر یک از آهنگ های بیتلز غیر قابل قیمت گذاری میباشد. مایکل به عنوان یک اسطوره همواره در ذهن هواداران خود باقی خواهد ماند او سبکی نو را در موزیک ازائه داد و موزیک ویدئو ها را دگرگون کرد.

گفتگو بهرام رادان با  دنیای تصویر

گفتگو بهرام رادان با نشریه دنیای تصویر

جمع ، تفریق ، ضرب ، تقسیم ، فقط چهار عمی اصلی

دی 1380

علی معلم ، فرزاد هومن

علي معلم ، اولين بار ناصر تقوايي شما را به من معرفي كرد. قبل از اين ملاقات مشترك، تقوايي را ديده بوديد؟

بهرام رادان، نه من در كيش بودم كه ...

معلم : تقوايي شناخت خوبي در زمينه انتخاب بازيگر دارد. همان موقع يادم هست كه او از شما به عنوان چهره‌اي مناسب براي ايفاي برخي نقش ها ياد كرد. حالا داستان‌اش را خودتان بگوييد.
رادان : قضيه خيلي اتفاقي بود. يكي دو ماهي مي‌گذشت كه از بازي در فيلم شورعشق فارغ شده بودم و هيچ پيشنهاد جديدي هم به من نشده بود. با دوستان به كيش رفته بوديم كه اين اتفاق هم زمان شد با گرامي داشت استاد بنان و جشنواره فيلم مستند در كيش. روز قبل از آن آقايي پيش من آمد و گفت شما كار سينما هم مي‌كنيد؟ گفتم قبلاً در يك فيلم بازي كرده‌ام. بعد ما رفتيم پيش آقاي مشايخي و با ايشان صحبت كرديم. ظهر همان روز آقاي تقوايي را ديدم و شما هم بوديد. برايم خيلي جالب بود.
قبل از اين كه وارد سينما شوم. با سينما آشنا بودم چون دوستان و اقوام فعال در سينما داشتم. البته از طريق هيچ‌كدام از آنها وارد

سينما نشدم. مجله‌هاي سينمايي را مي‌خواندم و خب به همين دليل با نام ناصر تقوايي آشنا بودم. همه فيلم‌هاي ايشان را ديده بودم و دوستشان داشتم. به نظرم واقعاً آدم باهوشي است كه در سنين جواني سريال با ارزش دايي‌جان ناپلئون را ساخته است. بنابراين ديدار با ايشان و شما برايم خيلي غير منتظره بود. جوري كه همه لحظه لحظه‌هاي اين ديدار در ذهنم هست. آن قدم زدن در ايوان هتل، انگار همه در مغزم تايپ مي‌شد!

معلم: خب تعريف كن از كجا كار را شروع كردي. چطور شد اصلا به بازيگري روي آوردي؟
رادان : اين بر مي‌گردد به زماني كه به خاطر بيماري بعد از چهار، پنج ماه از خدمت سربازي معاف شدم. در همان گير و دار بود كه يك بار يكي از دوستان – حالا اسم‌اش در خاطرم نيست گفت تو مي‌تواني بازيگر خوبي شوي. حرف‌اش تاثير زيادي بر من گذاشت. هميشه فيلم مي‌ديدم و از ديدن بسياري از فيلم‌ها لذت مي‌بردم اما اين نوعي نگاه از بيرون به دنياي سينما بود. هيچ وقت فكر نكرده بودم كه از درون اين پديده هم مي‌شود به فيلم و سينما نگاه كرد. يعني وارد فيلمي بشوم و عضوي از آن. تا اينكه يك روز تعطيل به همراه خانم بيتا فرهي كه از بستگان نزديكم هستند. سرصحنه فيلمي رفتم. آقاي امين حيايي هم آنجا بود. از قبل او را هم مي‌شناختم. همان جا احساس مي‌كردم كه نقطه شروع كارم همين جاست. اما كسي نبودم كه از شخصي درخواست كنم مرا در فيلم‌اش راه بدهد. احساس مي‌كردم اين كار حتي اگر ميسر باشد. دلخواهم نيست. بنابراين در مجلات سينمايي دنبال يك موسسه خوب آموزش بازيگري گشتم و خوشبختانه يافتم. آن قدر همان ماه اول كلاس‌هاي بازيگري‌ام شاد و اميدوار كننده بود كه اصلا به فكر تسويه حساب و پول دادن يازده ماه بعدش نمي‌افتادي! پر از شادي و بگو بخند. دو هفته از اين ماجرا نگذشته بود كه آقايي آمد و گفت، يك موسسه به هنرجو نياز دارد. دو قطعه عكس همراهت باشد و اين هم نشاني! فرداي آن روز رفتم موسسه شكوفا فيلم پيش آقاي بابائيان. هيچ كس را هم نمي‌شناختم. يعني اسم آقاي مقدس را هم تا آن لحظه نشنيده بودم. خيلي عادي يك فرمي را پركردم. نوشته بود: «موتور سواري بلدي؟ سواركاري بلدي؟ معلق بلدي بزني؟» و از اين جور سئوال‌ها! فرم را كه پركردم از موسسه خارج شدم اما دو سه ساعت بعد با من تماس گرفتند كه مي‌خواهيم دو سه تا عكس از شما بگيريم!» عكس‌ها را گرفتند و چند وقت بعد براي تست بازي دعوتم كردند. اصلا باور كنيد همه چيز برايم تفريحي بود! يكي از دوستانم كه به اتفاق من به آنجا مي‌آمد، مي‌پرسيد: «اگه نقش سوم و چهارم هم باشه، بازي مي‌كني؟» گفتم: «چرا كه نه؟!» چند روز مانده بود به فيلمبرداري آمدند و گفتند كه شما چشم و چراغ اين پروژه‌ايد (با خنده) و نقش اول! من اصلا حيرت كرده بودم. در كل كار شور عشق هم گم بودم و درك نكرده بودم قضيه چيست؟ يعني همان ابتدا كار نقش اول بازي كردن در يك كار سينمايي برايم بسيار سنگين بود. بعد از آن كم كم برايم جدي شد و ...

معلم: سناريو را هم خواندي يا داستان را برايت تعريف كردند؟
رادان: نه، سناريو را به من دادند و آن را خواندم.

معلم: تجربه اول جلوي دوربين از نظر خودت چه طور بود؟
رادان: اول هيچ احساس خاصي نداشتم چون نمي‌دانستم كجا هستم و چه كار مي‌كنم! اما بعد كه فيلم را روي پرده ديدم ... راستش فقط مي‌توانم بگويم نقطه شروع بود. اظهارنظر ديگري نمي‌توانم بكنم. خدا را شكر كه پرفروش و پرمخاطب بود. كاري به ارزش‌هاي فني و پشت صحنه‌اش ندارم. يك وقت كسي از نقش‌هاي كوچك شروع مي‌كند و بعد پله پله بالا مي‌آيد اما به من از همان پله بالا گفتند: «شروع كن!» خيلي خوشحال كننده است اما پر مسئوليت هم هست. يعني مي‌شود از همان بالا با سر به زمين بخوري و كار آخرت باشد!

معلم: برايت مشكل نبود كه توي جلد كس ديگري فرو بروي؟ با نقش احساس نزديكي مي‌كردي؟
رادان: خوبي آقاي مقدس اين بود كه مي‌گفت فراموش كن بازي مي‌كني، خودت باش. بنابراين به جاي اينكه من در قالب شخصيت بروم، شخصيت را در قالب خودم مي‌بردم! آخر درباره بازيگري و تكنيك‌هاي آن چيزي نخوانده بودم. واقعاً خيلي سخت بود. همه‌اش از اين مسئله مي‌ترسيدم كه وقتي «كات» مي‌دهند. فحش نخورم! در حالي كه اين جوري نبود.
فرزاد هومن، شور عشق اكران شده بود كه شما فيلم بعدي را بازي كردي؟
رادان: نه نزديك عيد 78 يا 79 بود كه از دفتر «هدايت فيلم» به من زنگ زدند و گفتند آقاي شايسته مي‌خواهد شما را ببيند. رفتم و در آنجا آقاي شايسته مرا به آقاي اعلامي معرفي كردند و گفتند ايشان قرار است فيلمي بسازند درباره جوان‌ها. آقاي كلامي هم با آقاي شايسته صحبت‌هايي كردند و دو سه روز مانده به عيد فيلمنامه‌اي به نام مريم را به من دادند و گفتند بخوان. خواندم و ايرادهايي گرفتم كه آقاي اعلامي گفت اين موارد ايرادي تغيير خواهند كرد. ارديبهشت ماه بود كه فيلمنامه مريم را كنار گذاشتند چون نوشته خود آقاي اعلامي نبود – و فيلمنامه ساقي را آوردند كه توليد آن هم خيلي طول كشيد. هي بازنويسي مي‌شد و تغيير مي‌كرد. تا اينكه نزديكي‌هاي تابستان آقاي شايسته تماس گرفتند و گفتند فيلمنامه‌اي هست به نام آبي. من قبلا نام اين فيلمنامه را شنيده بودم و مي‌دانستم قرار بوده امين حيايي با خانم هديه تهراني در اين فيلم بازي كنند اما چون حيايي سر فيلم تكيه بر باد موهايش را كوتاه كرده بود. نمي توانست در اين فيلم بازي كند. آقاي لبخنده فيلمنامه آبي را به من دادند و خواندم و با هم درباره‌اش صحبت كرديم. قرار شد كه من موافقتم را براي همكاري در اين فيلم اعلام كنم. با امين حيايي تماس گرفتم- راستش بدم مي‌آيد جانشين كسي بشوم بي‌آنكه خود آن شخص اطلاع داشته باشد – آقاي حيايي گفت : چه كسي بهتر از تو. برو در فيلم بازي كن. اين جوري بود كه آبي را بازي كردم و بعد فيلمنامه ساقي پس از چندين بار بازنويسي آماده توليد شد كه مهر همان سال در اين فيلم هم بازي كردم. در واقع اواخر فيلمبرداري فيلم ساقي بود كه شور عشق را در شهرستان‌ها نمايش دادند.
از نظر من كار سينمايي‌ام يك نقطه آغاز داشت و يك نقطه پايان هم دارد. دلم نمي‌خواهد مردم مرا از سينما بيرون بيندازند! و بعد مثل توپ به سريال‌هاي تلويزيوني شوت شوم. مي‌خواهم با پاي خودم خيلي محترمانه مثل ميهماني كه به جايي دعوت شده، از صاحبخانه خداحافظي كنم.
معلم : با توجه به اينكه شور عشق تا آن لحظه در تهران نمايش داده نشده بود. آقاي شايسته چه طور شما را ديده بود و به بازي در فيلم ساقي دعوت‌ات كرد؟
رادان: از روي عكس‌هاي چاپ شده شور عشق در نشريات.

هومن : كار با آقاي لبخندچه طور بود؟
رادان: تجربه جالبي بود. آقاي لبخنده خودشان بازيگر بوده‌اند و خيلي خوب مي‌توانستند حس موردنظرشان را به من منتقل كنند تا من در صحنه اجرا كنم. از ايشان خيلي آموختم. اصلا از هر چهار كارگرداني كه در فيلم‌هايشان بازي كرده‌ام. بسيار ياد گرفته‌ام. اما با آقاي لبخنده بحث و گفتگوهاي جالب‌تري داشتم. ساعت‌ها با ايشان درباره نقش و گفتگوهاي جالب‌تري داشتم. ساعت‌ها با ايشان درباره نقش و يا صحنه‌اي كه قرار بود فيلمبرداري شود بحث مي‌كردم و بنابراين جلوي دوربين راحت‌تر بودم. وقتي يك فيلمنامه را مي‌خوانم. در ذهنم يك كارگرداني هم براي اين فيلمنامه انجام مي‌دهم. به نظرم طبيعي است و اغلب بازيگران چنين كاري را مي‌كنند. اما از سويي كارگردان هم در ذهن اش آنچه را كه انديشيده حتماً كارگرداني كرده است. مهم اين است كه اين دو «كارگرداني» به هم نزديك شوند و به يك نقطه مشترك برسند. اگر اين اتفاق نيفتد. جنس بازي، واقعي نخواهد شد. يعني نه بازيگر مي‌داند چه كرده و نه كارگردان مي‌فهمد كه اين بازي همان است كه مي‌خواسته يا نه. به هر حال در آبي اعتماد به نفسي كه يك گروه حرفه‌اي به من دادند.در كارم خيلي تاثير گذاشت.

معلم : خود شما نسبت به موضوعاتي كه در فيلم‌هاي آبي و شور عشق مطرح شده بود نظر خاصي داشتي؟
رادان : توي شور عشق نه خيلي كم. اصلا فضاي اين كار وجود نداشت. چون در پيش توليد حضور نداشتم يا اصلا شايد پيش توليدي به آن صورت وجود نداشت. من پيش توليدهارا خيلي دوست دارم. اين كه با كارگردان درباره نقش و قصه صحبت كنم ...

هومن : در آبي پيرامون وع بازي با آقاي لبخنده صحبت مي‌كرديد يا اينكه اظهار نظرهايي هم درباره پلان‌ها و شخصيت‌پردازي و مسائل فني وجود داشت؟
رادان : يادم نمي‌آيد كه درباره پلان‌ها با ايشان حرف زده باشم. اين كار را از ساقي شروع كردم. براي كسي كه تازه وارد سينما شده است، اين گونه اظهارنظرها جرأت مي‌خواد كه من هنگام ساخت فيلم آبي آن جرأت را نداشتم. هميشه هنگام بحث‌هاي خانم تهراني با آقاي لبخنده من ساكت بودم. دوست داشتم نظرم را بگويم اما فكر مي‌كردم كه هنوز وقت‌اش نرسيده است.

هومن : در آواز قو چه طور؟
رادان : آواز قو فيلم عجيبي بود! درباره اين فيلم هم خيلي بحث و نت برداري كردم. بيست سي مورد يادداشت درباره سناريو نوشته بودم. بعد همه با هم بحث كرديم و درباره برخي از موضوعات و واكنش ها نظرهاي همديگر را شنيديم. اما سرصحنه فيلمبرداري با آقاي اسدي هيچ بحث و جدلي نداشتم.

معلم : براي خود تو مهم بود كه در چه فيلم‌هايي داري بازي مي‌كني؟
رادان : در دو فيلم اول ام اعتراف مي‌كنم كه نه! اصلا برايم مهم نبود. اما از ساقي به بعد مسئله برايم خيلي فرق كرد.

هومن : چرا؟
رادان : چون يك جوري باور كردم كه شايد بتوانم كاري انجام دهم. يعني به اين خود باوري رسيدم كه شايد نظر دادنم مفيد باشد، پس چرا نظرم را نگويم؟

معلم : ساقي درباره چيست؟
رادان : سير طبيعي زندگي يك جوان است كه آرزوهاي زيادي دارد سينما، خارج رفتن و ... براي رسيدن به اين آرزوها حاضر است دست به هر كاري بزند اما در دام يك عده تبهكار مي‌افتد و تصميم مي گيرد خودش را نجات دهد...

معلم : خب موضوع اين فيلم‌ها كه اغلب درباره جوانان اند با آن چه كه در زندگي عادي به عنوان يك جوان تجربه كرده‌اي نسبتي دارد؟
رادان : فرسنگ‌ها اختلاف دارد!

هومن، يعني گوشه‌اي از هيچ كدام آنها مسئله شخصي شما هم نبوده است؟
رادان: من معمولاً اين بحث را با كارگردان ها دارم كه شما فيلمي را مي‌سازيد كه مخاطبان آن اغلب مثل من جوان هستند. من به نمايندگي از آنها مي‌خواهم درباره‌اش نظر بدهم حالا بستگي به كارگردان دارد كه بگذارد نظرم را بگويم يا نه. بعضي فكر مي‌كنند مشكل جوانان فقط رابطه با جنس مخالف است و گپ و گفتي در كافي شاپ و شنيدن موسيقي و همين! تمام شد. به نظر من در سينماي ايران فقر سوژه وجود دارد. در سينماي فرنگ اين همه فيلم ساخته مي‌شود. دوتاي آنها عين هم نيستند. اين همه سوژه در اين مملكت وجود دارد اما كسي جرأت نمي‌كند قدم اول را بردارد! به محض اين كه كسي پيش قدم شد سي چهل نفر دنباله رو او مي‌شوند. دراين هشت نه ماهي كه من بيكارم، خوب است چند تا سناريوي تكراري به من پيشنهاد شده باشد؟ تازه يك فيلمنامه را خوانده‌ام و هنوز با كارگردان صحبت نشده. همان موضوع در فيلمي ديگر تكرار مي‌شود. همه‌اش چهره مي‌خواهند و جذابيت ظاهري! حتي كار به جايي كشيده شده كه هنگام بازي در فيلمي سرصحنه يكباره كات مي‌دهند. چي شده؟ زير چشم‌ات را پايين نكش و يا فلان حالت را به چهره‌ات نده. زشت مي‌شوي! خب بازي و حس صحنه اين حالت را مي‌طلبد. شما زيبايي بازيگر را مي‌خواهيد يا بازي‌اش را؟

هومن: يعني از يك دوره‌اي به بعد فيزيك چهره‌ براي خودت هم ديگر مطرح نيست و بيشتر جنس بازي مهم است.
رادان : مي گويند اين چهره را حفظ كن، بازي‌ات را هم ادامه بده. خب من حس را بايد به وسيله چهره‌ام انتقال بدهم نه با دست و پاهايم...

معلم : مثل عكس‌هاي فيلم‌هاي ايراني كه هميشه چهره بازيگران را در حالتي فيكس نمايش مي‌دهند و بازتابنده حالتي از بازي بازيگر نيستند. شايد اصلاً بازي‌اي در كار نيست!

هومن: چون دقيقاً از همان زاويه اي عكس مي‌گيرند كه فيلمبردار دارد فيلمبرداري مي‌كند. >معلم: بله آن عكس‌ها به نوعي نشان دهنده تصويرهاي اين فيلم‌ها هم هستند. در عكس‌هاي فيلم‌هاي ايراني كم‌تر حالت جمع شدن چهره يا فرم متنوعي از چهره مي‌بينيم. حالا چه طور شد كه در آواز قو بازي كردي؟ البته آن موقع بازيگر شناخته شده‌اي بودي!
رادان: دركش و قوس دو فيلم به تهيه كنندگي آقايان شايسته و فرحبخش و بحث‌هايي كه بين آن دو پيش آمده بود. من در تنگناي تصميم گيري مانده بودم. به هر دوي آنها هم گفتم كه مرا در منگنه گذاشته‌ايد كه در يكي از اين دو فيلم بازي كنم و بنابراين در هيچ يك از اين دو بازي نخواهم كرد. همان هنگام كه ارشاد به فيلمنامه آواز قو مجوز ساخت داده بود. من در دفتر آقاي فرحبخش حضور داشتم. فيلمنامه را به من دادند و از قبل هم خيلي ها از اين فيملنامه تعريف مي‌كردند. تا سكانش پاياني هم چندان علاقه‌اي به بازي در فيلم نداشتم. نظرم اين بود كه باز هم يك دختر و پسر هستند و بعد فرار مي‌كنند و نيروي انتظامي دستگيرشان مي‌كند و ... اما از سكانش صد به بعد متوجه شدم كه چه قدر خوب نوشته شده است. هنوز هم همين عقيده را دارم.

هومن : يك نكته‌اي كه در آواز قو توجه تماشاگر را جلب مي‌كند اين است كه جوانان را موجوداتي شر، غيرمنطقي و ماجراجو نمايش مي‌دهد. وقتي فيلمنامه را مي‌خواندي متوجه اين نكته شدي و يا درباره‌اش با نويسنده فيلمنامه بحث كردي؟
رادان : به نظرم آن جوان خيلي خوب مرحله به مرحله به آن عصيان پايان فيلم مي‌رسد. سير وقايع خطي است و ماجراهاي جانبي ندارد. اما فكر مي‌كنم در اين خط قصه تا رسيدن آن جوان به عصيان پاياني زمينه چيني‌هاي لازم شده است.
هومن : اما نكته‌اي را كه گفتم فقط شامل حال شخصيت اصلي قصه نمي‌شود. نامزد او هم همين مشكل را دارد. يعني وقتي پدرو مادر دختر به او اعتماد مي‌كنند او نيز تصميم غيرمنطقي و غيرعقلاني مي‌گيرد. جواني كه در اتوبوس كنار پيمان نشسته چندين بار به تركيه سفر كرده است و هر بار به گفته خودش با خفت و خواري بيرون‌اش كرده اند و يا به زندان افتاده اما باز هم براي بار پنجم دارد به تركيه سفر مي‌كند. آن سرباز نيروي انتظامي با يك لبخند دختر اسلحه‌اش را هم در اختيار او قرار مي‌دهد و ... يعني اگر اين مسئله تنها به شخصيت اصلي محدود مي‌شد، مي‌گفتيم اين يك عصيان فردي و تا حدودي قابل قبول است اما وقتي همه جوانان اين فيلم به نوعي عملكردي نسنجيده دارند كه عواقب وخامت باري برايشان رقم زده مي‌شود ديگر نمي توان گفت كه اين مسئله اتفاقي و محدود به يك شخص بوده است. سئوال من اين است كه شما به عنوان يك جوان اين قصد را تشخيص داده بوديد و يا تنها خط قصه برايتان مهم بوده است؟
رادان: خب خط قصه برايم مهم بود، شايد به اين نتيجه نرسيده بودم كه چه قصدي وجود داشته است اما به هر حال همه آدم‌ها مشكلاتي دارند من فكر مي‌كنم دوربين در اين فيلم از ميان همه شخصيت‌ها، پيمان را تعقيب مي‌كرد.

معلم : تصويري كه در ذهن‌ات از آواز قو داستي به آن چه كه بعد در فيلم ديدي، چه قدر نزديك بود؟ چون من فيلمنامه آن را خوانده ام و به نظرم مي‌شد اين فيلم را دو جور تصوير كرد. يكي همين شكلي است كه اتفاق افتاده يعني در آن نمايش و تظاهر بيشتر از موضوع اهميت پيدا كرده است. اما مي‌شد آن را به شكل واقعي تر پرداخت كرد كه در آن صورت با حفظ و رعايت عناصر هيجان و تعليق سينمايي به يك فيلم اجتماعي مناسب تبديل مي‌شد.
رادان : فيلمنامه تا سكانس هاي نزديك به سكانس صد ساده نوشته شده بود و از آن جا به بعد بود كه پيچيدگي‌هايي وجود داشت. من فكر مي‌كنم آواز قو در ميانه يك سينماي صرف تجاري و يك اثر عميق اجتماعي قرار گرفته است. اما اين تقابل در پشت صحنه وجود داشت و بنابراين نه تجاري صرف شد و نه يك اثر عميق اجتماعي. چيزي بين اين دو!

معلم : از نظر كار چه قدر وقت صرف شد؟ سخت بود؟
رادان : پنجاه و سه چهار روز طول كشيد و ... بله، خيلي سخت بود اما تمرين هايي كه با آقاي آتيلا پسياني انجام دادم. خيلي موثر واقع شد. به هر حال تصوري كه هنگام بازي ازاين فيلم داشتم با آن چه كه ديدم خيلي فرق داشت. يعني انتظار نداشتم يك فيلم خوب و قابل قبول باشد اما وقتي فيلم را ديدم متوجه شدم كه خيلي فراتر از تصور قبلي ام است.

معلم : چه عناصري از اين فيلم باعث موفقيت نسبي‌اش به گفته خودتان شده است؟
رادان : از نظر من هيچ عاملي در اين فيلم قصد خودنمايي ندارد. همه سعي كرده‌اند كار خوبي ارائه دهند. هر چند هيچ كس در حد عالي و نهايي خودش ظاهر نشده اما حاصل تلاش آنها مشهود است. مونتاژ خوب و فيلمبرداري مناسب و بازي ها همه در حد قابل قبولي ديده مي‌شوند.

معلم : قبلا كه با هم صحبت مي‌كرديم. نكته جالبي را گفتي: اين كه با اين چهار فيلمي كه بازي كردي فقط چهار عامل اصلي را انجام داده‌اي! كمي درباره‌اش صحبت كن.
رادان : به نظر من هر كس كه وارد كاري مي‌شود بايد هدف مشخصي داشته باشد. من پيش از اينكه وارد سينما بشوم خيلي دلم مي‌خواست روزنامه نگار شوم. هنوز هم دوست دارم يك نقطه آغاز و شماي كار و حد نهايي هم براي حرفه روزنامه نگاري در ذهنم مجسم كردم و گفتم تنها از اين راه عبور مي‌كنم. سناريوهايي به دستم رسيد كه نويسندگان و سازندگانش درباره ساخت آن و اين كه فيلم به چه نتيجه‌اي خواهد رسيد. با من بحث و گفتگو كردند. به آنها گفتم با وجود ارزش‌هايي كه فيلمنامه هايتان دارند چون در مسير فكري من نيستند، ازبازي دراين فيلم‌ها معذورم. بعد از اين چهار كار كه حضورم را در بدنه سينماي ايران اعلام كرده‌ام. دنبال فرصتي مي‌گردم كه تحولي در من ايجاد شود يا كسي مرا به كار دعوت كند كه در من تحول ايجاد كند. منتظر ايجاد آن جرقه هستم.

معلم : يعني مسير ابتداي كار را طي كرده‌اي ...
رادان : بله و حالا موقعي است كه مي خواهم با خودم زورآزمايي كنم، ببينم چه توانايي‌هايي دارم.

هومن : فكر نمي‌كني با اين جريان غالبي كه در سينماي ايران وجود دارد، باز هم همان تصويرها را از شما مي‌خواهند؟
اين حرفه، حرفه بي‌رحمي است. عين دريا! زيبا و بي‌رحم. بهترين شناگرها را هم مي‌تواند در خود غرق كند!
رادان : خب اين طبيعي است كه ....

معلم : منظور اين است كه چه قدر مي‌تواني دوام بياوري؟
رادان : تا حالا دوام آورده‌ام. من با مردم سروكار دارم. آنها با من حرف مي‌زنند و مي‌گويند كه چه دوست دارند. آنها اين مسئوليت را بر دوشم مي‌گذارند و اين بر دوشم سنگيني مي‌كند. فيلمنامه‌هايي بوده‌اند كه من بازي كردن در آنها را نپذيرفته‌ام اما هميشه مراحل ساخت‌شان را دنبال كرده‌ام تا ببينم چه كسي در آن فيلم‌ها بازي مي‌كند؟ اگر موفقيتي در آن فيلم‌ها وجود داشته باشد، حتماً اين موفقيت نصيب كسي كه به جاي من بازي كرده، خواهد شد.

معلم : بعد از اين چهار فيلم، هيچ كاري را قبول نكرده‌اي؟
رادان : نه در سال 80 هيچ كاري را نپذيرفته‌ام.

معلم : يعني همه مضمون‌هاي مشابهي داشته‌اند؟
رادان : بله، علاوه بر آن اگر قرار بود در اين فيلم‌ها بازي كنم ديگر سرم را نمي‌توانستم بلند كنم! نقد فيلم زياد مي‌خوانم برخي از دوستان سينمايي به من مي‌گويند مشكل تو اين است كه نقد زياد مي‌خواني! اما معتقدم كه آن نقدها شايد بتوانند ضعف‌هاي مرا گوشزد كنند و به پيشرفت كارم بينجامند. با عرض معذرت از همه كساني كه اين گفتگو را مي‌خوانند و مي‌دانند مقصودم آنها هستند. بايد بگويم اين فيلمنامه‌هايي را كه به من پيشنهاد كرده‌اند به دليل حفظ آبرويم حاضر نشده‌ام در آنها بازي كنم! چهار كار قبلي‌ام هر چه كه بودند. مي‌توانم دلايل قانع‌كننده‌اي براي علت حضورم در آنها ارائه دهم اما از اينجا به بعد نه. ديگر نمي‌خواهم به هر كاري تن در دهم. زيرا نقطه پايان كارم را هم مي‌دانم چيست. از نظر من كار سينمايي‌ام يك نقطه آغاز داشت و يك نقطه پايان هم دارد.

هومن : پايانش چيست؟
رادان : به طور دقيق نمي توانم بگويم در فلان سال يا ...

هومن : درباره‌اش فكر كرده‌اي؟
رادان : بله، دلم نمي‌خواهد مردم مرا از سينما بيرون بيندازند! و بعد مثل توپ به سريال هاي تلويزيوني شوت شوم. مي‌خواهم با پاي خودم خيلي محترمانه مثل ميهماني كه به جايي دعوت شده از صاحبخانه خداحافظي كنم. بعضي از فيلمنامه‌هايي را كه خوانده‌ام و نپذيرفتم كه در جريان ساخت آنها همكاري كنم. آن قدر سخيف‌اند كه فكرم را به خود مشغول كرده‌اند! دائم فكر كرده‌ام كه با چه رويي مي‌شود در اين فيلم‌ها بازي كرد؟ اما ساخته شده‌اند و ...

معلم : متولد چه سالي هستي؟
رادان : ارديبهشت 58

معلم : پس بچه بعد از انقلابي!
رادان : نه (با خنده) بچه انقلابم، بعد از رفراندوم جمهوري اسلامي متولد شده‌ام.

معلم : خودت درباره مشكلات و مصائب جامعه امروز چه نظري داري؟
رادان : در جامعه ما اغلب دوست دارند يك جوري زير آب همديگر را بزنند! همه از موفقيت همديگر دلسرد مي‌شوند. در حالي كه موفقيت و رقابت بايد دلگرم كننده باشد. نمي‌دانم چرا بايد رقابت و رفاقت را دو نقطه متقابل بدانيم؟ چرا نگوييم سفره‌اي پهن شده و هركس به اندازه استعدادش مي‌تواند از آن بهره ببرد؟ چرا در بشقاب همديگر نگاه مي‌كنيم و لقمه‌هاي يكديگر را مي‌شماريم و كش مي‌رويم؟

معلم : پس اين عارضه اخلاقي را در جامعه مي‌بينيد؟
رادان : خيلي زياد. نه تنها در سينما در همه حرفه‌ها وجود دارد اما در سينما شديدتر است. چون همه يكديگر را مي‌شناسند و يك خانواده كوچك را تشكيل مي‌دهند. بنابراين همه مواظب هم هستند! ما همديگر را نقد مي‌كنيم در حالي كه اول بايد خودمان را نقد كنيم. آن انرژي را كه صرف برشمردن و رفع نقاط ضعف ديگران مي كنيم بهتراست. اول صرف رفع نقطه ضعف هاي خودمان بشود.

معلم : قبل از اينكه وارد سينما بشوي چه نوع فيلم‌هايي را دوست داشتي و برايت هيجان انگيز و تأثير گذار بودند؟
رادان : پيش از ورودم به سينما همه فيلم‌ها را به صورت يك مجموعه مي‌ديدم و با نوع هاي سينمايي خيلي آشنا نبودم. بچه كه بودم. كارتون‌هاي تلويزيون تاثير بدي رويم گذاشت. همه شخصيت‌هاي كارتوني مادر مرده بودند! حنا. هاچ. بل و سباستين و ... حتي سريال ها هم همه گريه دار بودند: اوشين، هانيكو ... و ما توي اين فضا فضايي غم انگيز بزرگ شديم. در آن زمان فيلم‌هايي مثل هامون، اجاره نشين‌ها را دوست داشتم. پرده آخر را فوق العاده دوست داشتم و هنوز هم اگر فيلم ان به دستم برسد نگاه مي‌كنم و لذت مي‌‌برم. بعد از اين كه وارد سينما شدم زاويه ديدم تغيير كرد. الان متوجه شده‌ام كه اكثر فيلم‌هاي ايراني در مفهوم و مضمون را به شكل سينمايي‌اش به روش تماشاگر مي‌بندند. به نظرم با همين محدوديت‌ها و با همين بودجه‌هاي كم و ناچيز هم مي‌شود شاهكار خلق كرد.

هومن : كتاب‌هايي كه درباره بازيگري نگارش شده‌اند مطالعه مي‌كني؟ با شيوه‌ها و تكنيك‌هاي آكادميك بازيگري آشنا هستي؟
رادان : اولين كتاب بازيگري كه مطالعه كردم تكنيك بازيگري بود. كتاب‌هاي خيلي خاصي كه درباره بازيگري باشند مطالعه مي‌كنم. آخرين كتاب آقاي كيانيان را خوانده‌ام. فيلم مخمصه را در منزل داشتم و تحليل هاي اين كتاب را درباره بازيگري آل پاچينو و رابرت دونيرو با خود فيلم مقايسه كردم. به هر حال با استنباطهاي شخصي خودم، آن چه را كه فكر مي‌كنم به دردم مي‌خورد، مي‌پذيرم و سعي مي‌كنم بياموزم.

معلم : الان در چه رشته‌اي تحصيل مي‌كني؟
رادان : مديريت بازرگاني در دانشگاه آزاد.

معلم : قصد ادامه تحصيل در همين رشته را داري؟
رادان : درس خواندن را دوست دارم اما مطمئن نيستم كه در زمينه رشته تحصيلي‌ام كار كنم.

معلم : يك نقيصه‌اي كه در سينماي ايران وجود دارد اين است كه نسل جوان سينماي ايران خيلي پذيراي يك «راهبر» يا «مرشد» نيست. يعني چندان به يادگيري و استفاده از تجربه‌هاي ديگران اهميت نمي‌دهد. فكر مي‌كني چه قدر اين پذيرش و ظرفيت يادگيري در خود تو وجود دارد. و اصلا چه قدر برايت مهم است كه امروز با ديروز و فردايت متفاوت باشد؟ يك مسئله ديگر هم اين است كه اگر به فيملسازان مهم سينماي ايران توجه كني خواهي ديد كه آنها يك پشتوانه‌هاي تئوريكي داشته ‌اند. هميشه كساني بوده اند كه از نظر فكري حامي شان باشند. اما در نسل جديد اين گرايش به عميق‌ترشدن ديده نمي‌شود. فكر مي‌كني آن حمايت‌ها و حاميان وجود ندارند و يا اين نسل در پي يافتن‌شان نيست؟
رادان : اين مسئله درباره همه افراد نسل جديدي كه به سينما وارد شده‌اند صدق نمي‌كند. به نظر من دو دسته هستند. براي هر دو دسته شهرت و پول بسيار اهميت دارد و اين طبيعي است. اما يك دسته به محض اينكه به شهرت رسيدند در همان جا متوقف مي‌شوند. به عبارت ديگر كمال مطلوب انها همين شهرت است و بس. آنها به قول شما مرشد نمي‌پذيرند ياد نمي‌گيرند عميق‌تر نمي‌شوند و در همان سطح و حد باقي مي‌مانند. اين حرفه، حرفه بي‌رحمي است. عين دريا! زيبا و بي‌رحم. بهترين شناگرها را هم مي‌تواند در خود غرق كند! من با كساني كه مي توانند نقش همان «مرشد» را داشته باشند صحبت كرده‌ام يك بار سه ربع ساعت آقاي انتظامي ايستاده با من صحبت كرد. آقاي ارجمند، آقاي شكيبايي... آقاي انتظامي كه با من صحبت مي‌كردند همه سلول‌هاي بدنم گوش شده بودند! آنها مي‌خواهند به نسل جوان كمك كنند. طبيعي است كه اين پيش كسوتان خيلي جزئيات را بيان نمي‌كنند اما كلياتي را مي‌گويند كه يك آدم بزرگ مي‌تواند چكيده اين تجربيات را به ذهن بسپارد و به كار بندد. اين ديگر با ماست كه چه طور از راهنمايي‌هاي آنان استفاده كنيم به نظرم يك بازيگر در همه شرايط بايد بازيگر باشد. فرقي نمي‌كند سرصحنه يا در منزل و يا در بيرون همه جا براي يادگيري مناسب است.

Marshalford@Yahoo.com

با مرگ دلکش جامعه موسيقی ايران خواننده ای را از دست داد که نه تنها صدائی رسا و تاثير گذار داشت، بلکه در فرآيند نوآوری در موسيقی سنتی نقشی عمده ايفا کرد.

عصمت باقرپور با نام هنری "دلکش" در سال 1304 در بابل زاده شد. هنوز نوجوان بود که نزد خواهرش به تهران آمد و در مدرسه ای که درس می خواند، توجه آموزگار موسيقی" ظهيرالدينی" را به سوی خود جلب کرد که صدای او را پر رنگ و شايسته پرورش تشخيص داده بود.

ظهيرالدينی او را به دفتر روح الله خالقی در انجمن موسيقی ملی برد و خالقی او را به دست عبدالعلی وزيری خواننده معروف آن زمان سپرد که فوت و فن آوازخوانی را به او بياموزد.

روی جلد نوار آواز خاطرات

دوسه سالی بعد پس از آموختن آنچه بايد، دلکش در سال 1322 فعاليت آوازخوانی خود را آغاز کرد و در سال 1324 به عنوان آوازخوان به استخدام راديو ايران در آمد که تازه پنج سالی از بنيادش گذشته بود.

در آن سالها، موسيقی سنتی که بر اثر تکرار و تقليد، جاذبه خود را از دست داده بود، نياز بسيار به نوآوری داشت. انديشه و احساس نو، آهنگ نو و صدای تازه می طلبيد تا از رکود پيش آمده به در آيد. نياز به صدای گرم و رسای زنانه به ويژه برجسته می نمود. قمر الملوک وزيری رفته رفته از توان خواندن افتاده بود و ملوک ضرابی نيز ديگر جاذبه پيشينش را نداشت.

از سوی ديگر آهنگسازان نسل جوانتر که قصد نو آوری در موسيقی سنتی داشتند، به صداهای تازه ای نياز داشتند که با نو آوری های آنها سر سازگاری داشته باشد. دلکش يکی از بهترين اين صداها بود که از بخت خوش به همکاری دائمی با مهدی خالدی، آهنگساز نو آور و از شاگردان ابوالحست صبا پرداخت.

همکاری ثمربخش

همکاری دلکش و خالدی نه تنها برای هر دو آنها مفيد بود و هر يک موفقيت ديگری را تضمين می کرد، بلکه در کار ساخت و پرداخت و اجرای تصنيف نيز تحولی پديد آورد.

تا آن زمان تصنيف خوانی چندان اهميتی نداشت و حتی آواز خوانان برجسته خواندن تصنيف را خلاف شان و اعتبار می دانستند.

اما در آفريده های خالدی تصنيف اهميت ويژه ای پيدا کرد و صدای رسای دلکش بر اين اهميت و جاذبه تاکيد می گذاشت. در برنامه های اجرائی "خالدی - دلکش"، تصنيف دوبار اجرا می شد و در آغاز و پايان برنامه جای "پيش در آمد" و "رنگ" می نشست.

اين روش ابداعی از آنجا که بر جاذبه های برنامه های موسيقی می افزود، بزودی فراگير شد و جای تصنيف در همه برنامه های موسيقی راديوئی گسترده تر و برجسته تر گرديد.

متاسفانه همکاری دائمی دلکش و خالدی هفت سالی بيش به درازا نکشيد و آن دو در سال 1331 از هم جدا شدند.

با اين همه صدای دلکش آنچنان پر و پيمان و جذاب بود که توانست در پيوند با آفريده های آهنگسازان ديگر نيز جلوه بسيار پيدا کند.

دلکش پس از خالدی به ترتيب با جواد لشگری، بزرگ لشگری، حبيب الله بديعی و علی تجويدی به همکاری پرداخت. در اين ميان همکاری او با تجويدی پربارتر از ديگران بود و ترانه های بسياری زيبائی از اين همکاری به يادگار مانده است.

گفتنی است که دلکش خود نيز آهنگ می ساخت البته با نام مستعار " نيلوفر". " ساز شکسته" يکی از آهنگهائی است که او خود ساخته و خوانده است.

ترانه ها و فيلمها

دلکش و پسرش سهيل - عکس از اصغر بيچاره

غير از " ساز شکسته" خوانده های زيبای ديگری نيز از دلکش بجای مانده است: آمد نوبهار، آشفته، دل غافل، آه بی اثر، تنها منشين، پشيمان شدم، ياد کودکی، سفر کرده، شب تنهائی، آتش کاروان، به کنارم بنشين و...

آتش کاروان( آهنگ از تجويدی و با شعر بيژن ترقی) و به کنارم بنشين ( از خالدی با شعر رهی معيری) از بازمانده های از ياد نرفتنی دلکش به شمار می روند.

از آن گذشته دلکش شماری از ترانه های بومی شمال ایران را نیز بازخوانی کرده است؛ آنهم در سالهایی که رغبت به "بومی خوانی" فراگیر نشده بود.

بازخوانی او بویژه از قطعه معروف "امیری" بسیار زیبا و دقیق از کار درآمده است.

دلکش در چند فيلم سینمایی نیز شرکت کرده است که عبارتند از: شرمسار، مادر (همراه با قمرالملوک وزیری)، افسونگر و دسیسه.

دلکش سه چهار سال پیش در سفری به شهرهای مختلف اروپا، با بازخوانی ترانه های پیشین خود، یکبار دیگر تحسين و ستایش ایرانیان برونمرزی را برانگيخت.

در آخرين سفر دلکش به لندن، بخش فارسی بی بی سی مجموعه ای از خاطرات و شرح حال دلکش با صدای خود او فراهم کرد. گفتگو، تنظيم و تهيه اين مجموعه را که "آواز خاطرات" نام دارد، شاهرخ گلستان برعهده داشت.